Sipas doktorit te Pediatrise ne QSUT, Hoxha semundja e pubertetit te parakohshem eshte e rralle por nuk duhet neglizhuar
Zhvillimi i parakohshem i ben ata te jene krejt ndryshe nga bashkemoshataret e tyre. Jane semundje te rralla dhe per ata qe nuk i njohin duken disi te paimagjinueshme. Zhvillim te gjoksit, shfaqje te qimezimit apo ardhja e ciklit menstrual ndonese nuk e kane mbushur ende moshen 7 vjecare.
Doktor , Petrit Hoxha prane Pediatrise se Qendres Spitalore Universitare "Nene Tereza" shpjegon disa nga anomalite e pubertetit te parakohshem. Madje keto anomali kane shenuar edhe ekstrem si ardhjen e ciklit menstrual tek nje bebe me e vogel se 2 vjec.
Semundja
Semundja eshte zhvillim pubertar i parakohshem. Doktor Petrit Hoxha shpjegon se quhet i parakohshem kur tek nje vajze perpara moshes 7 vjec shfaqet nje karakter seksual, qe do te thote se zhvillohet gjoksi ose shfaqet menstruacionet ose shfaqet qimezimi ne rajonin gjenital apo nen sqetull.
Dhe quhet zhvillim i parakohshem tek djemte kur nje nga keto shenja shfaqet perpara moshes 8 vjec. Ka pasur raste te rralla ku ardhja e ciklit menstrual eshte evidentuar tek vajzat qe ne moshen 2 vjecare pra nuk ka kufi.
Eshte koha kur zhvillohet nje proces ku shtohet prodhimi i hormoneve femerore dhe nuk ka kufi dhe per pasoje vjen ky problem qe per fat te keq eshte semundje e pubertetit te parakohshem", -pohon Petrit Hoxha duke shtuar se ne raste te tilla duhet te sqaruar se ky cikel mund te vije per shkakun qe e ka prodhuar.
Sipas tij po te jete nje zhvillim i parakohshem vajza do te kete nje cikel te rregullt njesoj si femrat e rritura por nese ka shkaktar te tjere qe e provokojne kete cikel mund te kete hemoragji masive apo te crregullta.
Anomalit
Ardhja e ciklit menstrual, qimezimi, rritja e gjoksit apo edhe shenja te tjera jane disa nga anomalite e femijeve, qe kane pubertet te parakohshem. Ne fakt mjeku Petrit Hoxha shpjegon se puberteti i parakohshem ka edhe disa shenja te tjera tek keta femije sic eshte rritja e madhe ne gjatesine trupore sepse hormone mashkullor apo hormonet femerore ndikojne ne rritjen e parakohshme ne gjatesi dhe ne rritjen e parakohshme te kockave. Keto semundje sipas tij nuk mund te parandalohen por duhet te diagnostikohen ne kohe apo te mjekohen ne kohe pasi ndryshe ka pasoja.
"Mund te them se incidenti eshte i njejte si me vendet e tjera pasi puberteti i parakohshem nuk lidhet me faktorin kulturor apo social.
Sidoqofte flasim me rastet e mbiprodhimit hormonal dhe nje vend me zhvillim te mire ekonomik edhe nga shoqerore kuptohet se sjell nje shpejtim te pubertetit pasi brenda nje shekulli ardhja e puberteti apo e cilit menstrual ne cdo 25 vjet afrohet me 1vit. Jane fenomene te lidhura me permiresimin e struktures ushqimore, shoqerore etj",- pohon doktor Petrit Hoxha.
Mjeku: Ja shkaqet e pubertetit te parakohshem
Arsyet pse zhvillohet nje pubertet i parakohshem tek femijet jane te ndryshme dhe disa grupe duhen dalluar ndermjet tyre.
Keshtu doktor Petrit Hoxha shpjegon se se pari eshte nje aktivizim i aksit te hormoneve qe marrin pjese ne prodhimin e pubertetit por aktivizimi i parakohshem i cili zhvillohet sipas nje parimi te pjekurise se parakohshme seksuale te asnje demtim te organeve sic eshte truri apo organet gjenitale dhe te gjitha analizat e tyre dalin normal.
Grupi tjeter po sipas doktorit eshte kur zhvillimi i parakohshem ndodh per arsye te prodhimit te tepruar te hormonit, qe marrin pjese ne zhvillimin seksual ketu flitet per procese, qe zhvillohen ne sistemin nervor tumore ose per procese tumorale te vezores se vajzes ose testikujve te djemte. "Ka edhe disa forma te cilat kane zhvillimin e nje puberteti jo te plote, por japin zhvillim seksuale si ato qe permendem.
Ne varesi te shkakut qe e ka prodhuar mbartin mbahet edhe qendrimi nese zhvillimi i pubertetit ka ndodhur per arsyen e pjekurise te parakohshme seksuale, por pa demtime por per shkak te prodhimit te tepert te hormoneve atehere ne japim mjekimin per bllokimin e cila ben edhe bllokimin e hormoneve ne organizem", -shpjegon mjeku Petrit Hoxha duke shtuar ne rastin e dyte kur zhvillimi vjen per shkak te nje procesi ne sistemin nervor apo ne organet e brendshme sic jane vezoret te vajzat apo testikujt te djemte atehere merren masa qofte kirurgjikale qofte medikamentoze.
Moti, dimri vazhdon edhe ne mars
Dimri duket se do te jete i pranishem edhe gjate muajit Mars. Ndonese ne kalendarin stinor marsi eshte muaji i pare i stines se re, sivjet ajo do te jete tipike dimerore. Veriu dhe jugu i vendit do te mbulohen nga reshjet e debores, ne zonat e uleta do te dominojne reshjet e shiut, ndersa temperaturat do te jene te paqendrueshme por te ftohta.
Kjo do te thote se veshjet e trasha nuk duhet ti hiqni per te pakten edhe nje muaj. Java e pare e marsit dhe kryesisht fundjava kane regjistruar temperatura te uleta. 7 grade nen zero ka shenuar termometri ne zonat malore.
Sipas sinoptikaneve parashikon qe temperaturat te mbeten ne keto nivele deri ne 15 ditshin e pare te marsit. Moti i paqendrueshem qe ka mberthyer te gjithe vendin e ka ndikimin nga masa te ftohta ajrore qe zbresin nga veriu i Evropes.
BE: Me shume pergatitje per shoqerine civile
Shoqeria civile ne pergjithesi nuk ka kapacitete te mjaftueshme, staf te pergatitur dhe duhet te bashkepunojne me shume me pushtetin vendor dhe qendror. Duke pasur parasysh pikat e dobeta te shoqerise civile Bashkimi Evropian ka vendosur tu ofroje asistence teknike ketyre organizatave per te qene me te forta dhe profesionale.
Keshtu ne kuadrin e projekti TACSO (Asistenca Teknike per Organizatat e Shoqerise Civile), financuar nga Bashkimi Evropian prej disa muajsh po zhvillohen trajnime te shoqerise civile ne te gjitha rrethet e vendit.
Misioni i kesaj asistence eshte forcimi i shoqerise civile ne kuadrin e demokracise pjesemarrese, forcimi i kapaciteteve te pergjithshme dhe i pergjegjshmerise se Organizatave te Shoqerise Civile (OSHC), ne vendet e Ballkanit Perendimor. Ne kete menyre, projekti do te ofroje asistence teknike, informacion, koordinim, dhe trajnim per shoqerine civile nga BE-ja dhe rritjen e kapaciteteve te tyre ne nivel lokal dhe rajonal.
