TE DOKTORI
DOKTORI. Çpashe ashtu, Vojcek? E mban fjalen burri?
VOJCEKU. Si eshte puna, zoti doktor?
DOKTORI. E pashe me syte e mi, Vojcek; pshurre ne rruge, ia fute pas murit, si qen! I harrove tri groshet dhe ushqimin qe merr perdite! Shume keq, Vojcek; bota po behet e prape, shume e prape!
VOJCEKU. Zoti doktor, po cti besh kur te shtyn natyra...
DOKTORI. Te shtyn natyra, natyra! Po pse, nuk e kam vertetuar une se muskuli constrictor vesicae i nenshtrohet vullnetit? Natyra! Vojcek, njeriu eshte qenie e lire, te njeriu individualiteti clirohet drejt lirise.
- Spaska mbajtur dot shurren! Ngrihet, ve duart pas shpine dhe shkon tutje tehu. I hengre per sot bizelet, Vojcek?
Vetem bizele, djalli e mori, ngulite mire ne koke! Po ndodh revolucion ne shkence, kam per ta hedhur ne ere! Ureja 0,10, acidit klorhidrik, hiperoksidul - Vojcek, ste vjen te pshurresh prape? Futu nje here aty brenda dhe provoje!
VOJCEKU. Nuk mundem, zoti doktor.
DOKTORI. I thekson fjalet fort. Kurse kur do qe tia fusesh pas murit, te behet e? Po une e kam me shkrim, e kam marreveshje ne dore - E pashe me keta sy; sapo nxora pak hunden jashte dritares, per tu futur brenda rrezet e diellit e per te vrojtuar teshtimen time.
I zbrazet prape Jo Vojcek, jo, nuk zemerohem; zemerimi eshte dicka e pashendetshme, eshte joshkencor. Jam i qete, krejt i qete; pulsin e kam si zakonisht 60, e po te flas ketu krejt me gjak te ftohte.
Te matet mire kush e zemeron tjetrin! Le te jete edhe vete Proteu, qe me cof ketu para! Por, Vojcek, nuk duhej te kishe pshurrur ashtu pas murit -
VOJCEKU. E dini cfare, zoti doktor, njeriu ka nje karakter te vetin, nje tip te caktuar. - Por me natyren eshte ndryshe, kuptoni; me natyren eshte kercet gishterinjte, si ta them, per shembull...
DOKTORI. Vojcek, prape po filozofon.
VOJCEKU. ne mirebesim. Zoti doktor, ju ka qelluar ndonjehere nje natyre dyfishe? Kur dielli eshte ne zenit ne mesdite, duket sikur bota ka marre flake, e pastaj degjoj te me flase nje ze i llahtarshem!
DOKTORI. Vojcek, ke nje aberratio.
VOJCEKU. Ve gishtat ne hunde. Kerpudhat, zoti doktor, aty eshte e gjitha. I keni pare kerpudhat cfigura krijojne kur rriten mbi dhè? Ah sikur te mund te lexoheshin ato!
DOKTORI. Vojcek, te ka kapur nje aberratio klasike mentalis partialis, specia e dyte, bukur qarte. Vojcek, do perfitosh shtese! Specia e dyte ide fikse ne nje gjendje pergjithesisht te arsyeshme. - Te tjerat i ben si zakonisht? E rruan gjithmone kapitenin?
VOJCEKU. Si urdheron.
DOKTORI. I ha bizelet rregullisht?
VOJCEKU. Gjithmone rregullisht. Kurse parate per ushqim i merr ime shoqe.
DOKTORI. E kryen sherbimin sic duhet?
VOJCEKU. Si urdheron.
DOKTORI. Je rast teper interesant. Subjekt Vojceku, do te marresh shtese, qendro fort! Pa ma trego pak pulsin.
RRUGE
Maria me vajzen para deres se shtepise, gjyshja, me pas Vojceku
VAJZA.
Diten e Zonjes se qirinjve
Kur ndriste dielli e celte fara.
Shkonin ata neper lendina
dy e nga dy njeri pas tjetrit.
Fyejtaret ecnin ne krye,
qemonat vinin me mbas,
te gjithe me corape te kuqe...
FEMIJA E PARE. Nuk eshte e bukur.
FEMIJA E DYTE. Ti sdi cfare kerkon!
FEMIJA E PARE. Marie, na kendo ti!
MARIA. Nuk di.
FEMIJA E PARE. Pse?
MARIA. Sepse.
FEMIJA E DYTE. Po pse sepse?
FEMIJA E TRETE. Gjyshe, na trego ti!
GJYSHJA. Ejani ketu, kolopucet e mi! Na ishte nje here nje femije i varfer qe nuk kishte as baba as nene, te gjithe kishin vdekur, skishte me asnje njeri ne bote. Te gjithe te vdekur, edhe ai i gjori ecte e ecte, kerkonte dite e nate. Dhe ngaqe skishte me njeri mbi Toke, donte te shkonte ne Qiell.
E pa Hena gjithe embelsi, e kur me ne fund mberriti ne Hene, ishte nje cope dru i kalbet. Vajti pastaj ne Diell, por kur mberriti aty, ishte nje luledielli e vyshkur. Pastaj erdhi te yjet qe ishin miza te vogla floriri kapur me thumba, kurse bilbili kendonte mbi kullumbri.
E kur deshi te kthehej perseri mbi Toke, Toka ishte nje tenxhere e permbysur. Femija i gjore ishte i vetem fillikat. U ul atehere e filloi te qante e edhe sot e kesaj dite eshte ende aty, qan e qan i vetem fillikat.