Nuk ka akademik apo studiues serioz qe nuk thote se demokracia e reduktuar ne demokraci perfaqesuese eshte gjithsesi e pamjaftueshme.

Ajo demokraci qe nenkupton vetem zgjedhje periodike per qytetaret dhe deputete ne Kuvend si perfaqesues te tyre, nuk jeton gjate.

Demokracia si demokraci perfaqesuese, pa menyrat tjera, si demokracia pjesemarrese dhe demokracia e drejtperdrejte, shnderrohet ne maske per monarkine apo oligarkine.
Qytetaret dhe vullneti i tyre ekzistojne para se te jene te perfaqesuar dhe jo nepermjet perfaqesimit.

Deputetet nuk jane vullneti i popullit; populli mund ti delegoje deputetet qe ta ushtrojne vullnetin e tij, por ai smund ta delegoje vullnetin si te tille. Populli mbetet ashtu sic duhet te jete - i vullnetshem.

Nese ne mund ta imagjinojme vullnetin e popullit si nje koncept apo ide, kjo nuk eshte e mjaftueshme qe ai menjehere dhe thjesht te jete i perfaqesueshem. Institucionet jane reduktim. Permasa abstrakte e vullnetit te popullit tregon fuqine e tij dhe dobesine tone.

Ngulmimi per ta kufizuar demokracine ne perfaqesim e ushqen tehuajsimin deri ne mosperfaqesim. Demokracia eshte koncept teper i gjere per ta mbyllur ne kutine e votimit apo per ta ngujuar ne ulesen e deputetit. Atehere kur demokracia mbyllet ne kutine e votimit, e kemi pare se cfare ndodh me te - ajo vidhet.

Atehere kur demokracia ngujohet ne karrigen e deputetit, e kemi degjuar se cfare ndodh me te - ajo banalizohet. Politikanet tanw kryesore jane teper cinike per te qene sadopak demokrate. Ata thellesisht nuk besojne ne barazine e njerezve. Ata pergjithesisht nuk besojne ne asnje lloj te barazise.

Ne anen tjeter, kur demokracia eshte vetem perfaqesuese, atehere shoqeria behet publik dhe publiku behet spektator. Kur perfaqesimi arrin ta bind te perfaqesuarin se ai eshte plotesisht i perfaqesuar, ne fakt, kemi kalimin nga subjekti i vullnetshem te subjekti sodites. Perfaqesimi i ketille totalitar e ndryshon te perfaqesuarin nga qytetar aktiv me shume te drejta ne spektator pasiv me ca nevoja.

Raporti deputet-qytetar degradon ne raportin ndermjet shenjuesit me te shenjuarin. Ne vend se ta kemi te pamundur ti konceptojme perfaqesuesit pa qytetaret, behet i mundur konceptimi i qytetareve vetem nepermjet perfaqesuesve.

Perfaqesuesit nuk i nenkuptojne me te perfaqesuarit ne funksion te te cileve jane, por perfaqesuesit i themelojne te perfaqesuarit si subjekt, duke i defaktorizuar per nga veprimi nje moment me pas.
E ketille eshte demokracia shqiptare.

Demokraci e mbyllur te perfaqesimi nominal. Jo demokraci qe e permban perfaqesimin, por demokraci qe permbahet te perfaqesimi. Prandaj, nuk eshte e rastesishme neveria qe kane pushtetaret nga protestat, grevat, peticionet dhe sidomos demonstratat. Ata sduan demonstrata, kurrfare demonstratash.

Sepse nuk e kane mendjen te ndihma qe demonstratat mund tia sjellin vendit, por te rreziku ne te cilin ato mund ti vene pozitat atyre. Demonstratat, protestat e grevat i bashkojne njerezit pavaresisht nga gjinia, mosha, feja, prejardhja etj.

Dhe, i bashkojne njerezit e pakenaqur. Pushteti nuk do qe njerezit te behen bashke, e sidomos kur ata jane te pakenaqur. Te kenaqurit nuk i duan te pakenaqurit te bashkuar sepse i duan ata te dobet. Te kenaqurit jane bere bashke ne majat e sistemit dhe angazhimi kryesor i tyre eshte mu ne shpikjen e menyrave te reja qe do ti mbanin te pakenaqurit te ndare e te percare.

Shumica derrmuese e qytetareve jane te pakenaqur por skane vetebesim, meqe skane vetedije per veten e tyre si shumice qe jane. Ata nuk e dine sa shume jane dhe sa te forte jane. Pikerisht ne demokraci te drejtperdrejte e pjesemarrese, pikerisht ne demonstrata e protesta, do ta merrnin vesh nje gje te tille, do te ndergjegjesoheshin per madhesine dhe fuqine vetjake. Kjo eshte arsyeja pse behet lufte sistematike qe demokracia te mbahet e kufizuar perbrenda sistemit te perfaqesimit.

Pushteti e di shume mire se te gjithe ata qe i duan ndryshimet nuk mund ta nderrojne regjimin pa e ndryshuar popullin, pa e ndryshuar qendrimin e popullit kundrejt regjimit. Regjimi nuk nderron gjersa populli e duron ate. Qytetaret me voten apo heshtjen e tyre ia japin fuqine pushtetit. Ndryshimi nis me rezistencen ndaj pushtetit.

Per ta mbajtur demokracine perbrenda perfaqesimit formal, gjithnje ne kuader te rritjes se kontrollit nga lart, pushteti perpiqet qe ti diskreditoje demonstratat, ti kriminalizoje ato dhe ti frikesoje e ti heshte qytetaret.

Ne fakt, demonstratat jane deshmi e vitalitetit te demokracise. Demonstrata shenon qytetarine aktive qe reagon, kontribuon ne kohezionin shoqeror dhe i sjell si subjekt ne sferen publike dhe politike qytetaret qe kundershtojne nje padrejtesi te bere, por edhe qe parandalojne nje padrejtesi tjeter.

Demonstrata e ben deshiren vullnet, ankesen angazhim dhe shpresen pune. Shpeshhere, ajo qe ne nje kohe mund te arrihet e behet me protesta e demonstrata, dikur me vone sbehet dot as me lufte, e aq me pak me diplomaci.