Presidenti amerikan, Barak Obama, javen e kaluar, pjeserisht ka fajesuar Bashkimin Europian per largim te supozuar te Turqise nga Perendimi, duke e zvarritur pranimin e ketij vendi ne BE. Por, zoti Obama po e perzien shkakun dhe efektin. Problemi real eshte se Partia Islamiste per Drejtesi dhe Zhvillim ne Qeverine e Turqise, nuk e ndan endrren e nje Turqie liberale perendimore.

Ne kete kuader, eshte koha qe te pranohet se arsyeja perse Turqia nuk do ti bashkohet se shpejti BE-se, nuk eshte per shkak te rezervave evropiane ndaj vendit mysliman, por per shkak te rezervave te Qeverise turke ndaj vlerave evropiane. Gjerat dukeshin shume me ndryshe kur Brukseli i hapi bisedimet per anetaresim me Ankarane ne vitin 2005.

Ne ate kohe, dukej se qeveria ishte e perkushtuar ti bashkohej BE-se. Partia per Drejtesi dhe Zhvillim (AKP), pasardhese e Partise Islamike te Mireqenies, e cila ishte ndaluar ne vitin 1998, u paraqit ne vitin 2001 me nje platforme joislamiste. Partia u lirua nga retorika antieuropiane, qe e perdorte Partia e Mireqenies Islamike dhe mori pozicionin e mbeshtetjes se procesit te anetaresimit.

Partia Islamiste e Mireqenies, e njohur si Refah, e kishte kundershtuar BE-ne, duke e cilesuar si kapitaliste dhe klub i krishtere.

Megjitheqe, Partia per Drejtesi dhe Zhvillim paraqitet si pro-perendimore, ajo nuk ka pikepamje strategjike te anetaresimit ne BE. Ajo e perdor procesin drejt Bashkimit Europian vetem si mashtrim taktik per ta fshehur imazhin islamist, per ta fituar legjitimitetin perendimor dhe per ta zvogeluar fuqine e ushtrise sekulare.

Duke pasur parasysh se ata qe e bene Partine per Drejtesi dhe Zhvillim, ishin te pelqyer per burokratet e Brukselit dhe per liberalet turq, kjo parti iu shmang procesit te pranimit ne BE, duke mos i kaluar reformat e ashpra, ne momentin kur pritej qe ato te implementoheshin. Ne nje demonstrim publik te mungeses se interesimit per Europen, Partia per Drejtesi dhe Zhvillim, vitin 2005 e shpalli Vit te Afrikes.

Si pasoje, procesi i reformave ne Turqi, jo vetem qe u ndal, por ai u perkeqesua. Derisa qeveria ishte drejtuar ne burgosjen e gazetareve kritike nen arsyetimin se ata po planifikonin grushtet, Turqia shenoi renie per 20 pike ne Indeksin e Lirise se Shtypit nga Organizata Reporteret pa Kufij.

Ne monitorimin e vitit te kaluar, Turqia u radhit e 122-ta nga 175 vende, qe paraqet renie ne krahasim me vendin e 102-te ne vitin 2008. Partia per Drejtesi dhe Zhvillim i ka shfrytezuar akuzat per komplot per ti marre ne shenjester kundershtaret politike ne media, ne ushtri dhe ne akademi.

Por, mendohet se ekziston nje drite e vogel e shpreses. Kjo ka ndodhur me zgjedhjen per lider te Partise Popullore Republikane opozitare te personit pro-europian, Kemal Kiliqdaroglu, i cili e ka shprehur perkushtimin e tij per BE-ne.

*Botuar ne sajtin e radios amerikane Europa e Lire