Emigranteve shqiptare, qe kane punuar ne Shqiperi, nuk i shkojne dem kontributet e paguara gjate kohes se punes. Por, qe te marrin nje perfitim ne formen e pensionit duhet te permbushin kerkesat sipas legjislacionit ne fuqi. Pensioni i llogaritet secilit ne baze te profesionit, veshtiresise se punes, shkalles se kontributeve, vjetersise ne pune dhe moshes. Qe te perfitosh pension duhet qe patjeter te mbushet mosha e kerkuar per te dale ne pension, e cila llogaritet me ditelindjen dhe vitin e parashikuar per te lene punen dhe per te marre perfitimin. Mosha qe duhet te kete punonjesi per te dale ne pension eshte ne varesi te kategorise ne te cilen ben pjese. Nje invalid pune, nje person i cili punon ne nje pune me veshtiresi del me pare ne pension se ata qe kryejne nje pune normale. Po ashtu, secili nga emigrantet, te cilet kane derdhur per nje periudhe kohe kontribute, por me pas jane larguar jashte vendit, ku kane punuar te pasiguruar, mund te plotesojne vitet qe i duhen per te dale ne pension. Veç kushteve dhe kritereve, nje nga shqetesimet e shfaqura nga emigrantet, prane Institutit te Sigurimeve Shoqerore, eshte edhe humbja e librezes se punes. Per t‘u ardhur ne ndihme emigranteve, por nga ana tjeter edhe qytetareve, qe jane me afer moshes se pensionit, kemi marre tre raste konkrete te problematikave te permbushjes se moshes se pensionit, duke e shoqeruar me shpjegimin e drejtorit te kontributeve prane ISSH-se. Ne rastin e humbjes se librezes se punes, mund t‘ju ndihmoje Instituti i Sigurimeve Shoqerore per konfirmimin e vjetersise, sipas deklarimeve qe do te behen nga i interesuari. Ne rast se emigrantet nuk mund te vijne prane agjencive te ISSH-se, atehere me nje prokure te posaçme mund t‘ia ngarkoje kete pune nje te afermi. Sipas specialisteve te Drejtorise se Kontributeve ne ISSH, per te marre nje pension te plote, ose per te rritur masen e pensionit, mund te paguani sipas skemes vullnetare te sigurimit shoqeror. Aktualisht masa mujore e pageses per sigurimin vullnetar eshte 3544 leke.

Sipas gjendjes suaj financiare, mund te paguani dhe me pak vite per te rritur ne menyre proporcionale masen e pensionit qe ju takon me vjetersine qe keni aktualisht. Per sa i perket mases se pensionit qe mund te perfitoni, kjo eshte ne varesi te pozicionit te punes qe keni bere, per te cilat jane miratuar pagat referuese. Per personat qe jane te paafte per pune, per te perfituar pension invaliditeti, duhet te ekzaminoheni ne institucionet shendetesore ne Shqiperi dhe duhet t‘i nenshtroheni komisionit mjekesor te caktimit te aftesise per pune, qe funksionon ne çdo Agjenci te Sigurimeve Shoqerore. Informacion me te hollesishem mund te merrni ne Agjencine e Sigurimeve Shoqerore, ku keni vjetersine e punes.

Ne rastin e mungeses se librezes se punes, nuk perben problem te pazgjidhshem. Duke qene se ne disa raste emigrantet nuk kane mundesi t‘i ndjekin keto probleme per te aplikuar per perfitimin e pensionit, mund te autorizohet nje person te afert, me prokure te posaçme, per te aplikuar ne emer te te interesuarit. Ne aplikim do te deklarohen rubrikat e punes sipas viteve perkatese, te cilat do te konfirmohen nga ana jone ne arkivat e dokumentacionit te vjetersise ne pune. Lorina Mixha



Rasti 1 (shtim artificial i moshes)

Jam A. Berda, prej 10 vitesh emigrant ne Itali. Kam lindur me 10.05.1946. Kam punuar ne Shqiperi dhe kam rreth 29 vite vjetersi pune, ne ish-ndermarrjet shteterore para vitit 1990.

Kur e mbush moshen e pensionit, a perfitoj pension dhe ne çmase? Mund te paguaj per te rritur masen e pensionit.


Sugjerimi i pare eshte llogaritni mire vjetersine ne pune me librezen e punes nese e dispononi. Nese nuk dispononi libreze pune mund t‘ju ndihmoje Instituti i Sigurimeve Shoqerore per konfirmimin e vjetersise, sipas deklarimeve qe do te behen nga i interesuari. Mosha e perfitimit te pensionit per ju eshte 64 vjeç. Pra, ju do te dilni ne pension me date 10.05.2010. Me vjetersine qe keni do te perfitoni 82,8 te pensionit te plote, qe llogaritet ne raportin e vjetersise ne pune, keni (29 vite) me vjetersine e kontributeve qe kerkohet (35 vite). Per te marre nje pension te plote, ose per te rritur masen e pensionit, ju mund te paguani sipas skemes vullnetare te sigurimit shoqeror. Per te perfituar nje pension te plote duhet te mbushni edhe 6 vite te tjera. Aktualisht masa mujore e pageses per sigurimin vullnetar eshte 3544 leke. Pra, masa e pageses qe ju duhet te paguani per te perfituar pension te plote eshte: 6 vite x 42528 qe eshte masa vjetore e pageses = 255168 leke. Sipas gjendjes suaj financiare mund te paguani dhe me pak vite per te rritur ne menyre proporcionale masen e pensionit qe ju takon me vjetersine qe keni aktualisht. Per sa i perket mases se pensionit qe mund te perfitoni, kjo eshte ne varesi te pozicionit te punes qe keni bere, per te cilat jane miratuar pagat referuese.



Rasti 2 (invalid)

Quhem B. Hoxha. Jam emigrant dhe kam lindur ne 1950. Jam bere i paafte per pune, pasi kam nje paralize ne anen e djathte. Ne Shqiperi kam punuar ne Kombinatin e Autotraktoreve dhe kam 12 vite vjetersi ne pune. Nuk e di a perfitoj ndonje gje nga sigurimet shoqerore ne Shqiperi. Ne Itali kam punuar pa sigurime dhe nuk perfitoj asgje.


Sipas legjislacionit shqiptar, ne rast se do te rezultoni invalid i plote do te perfitoni sipas kesaj llogaritje:

Per te perfituar nje pension te plote invaliditeti; mosha ne rastin tuaj 58 minus 20 = 38 vite:2 = 16 vite. Pra, per te perfituar nje pension te plote per moshen tuaj kerkohen 16 vite vjetersi ne pune. Ju nuk keni kete vjetersi per te perfituar pension te plote, por perfitoni nje pension te pjesshem sipas raportit 12 vite qe keni: 16 vite qe kerkohen = me 75% te pensionit te plote te invaliditetit. Per te perfituar pension invaliditeti, duhet te ekzaminoheni ne institucionet shendetesore ne Shqiperi dhe duhet t‘i nenshtroheni komisionit mjekesor te caktimit te aftesise per pune, qe funksionon ne çdo Agjenci te Sigurimeve Shoqerore. Sidoqofte, informacion me te hollesishem mund te merrni ne Agjencine e Sigurimeve Shoqerore, ku keni vjetersine e punes.



Rasti 3 (permbushja e vjetersise)

Quhem Xh. Brahimi dhe kam 6 vite qe banoj ne Itali. Jam i datelindjes 1945. Kur plotesoj moshen per te dale ne pension? Kam 36 vite pune gjithsej. Me ka humbur libreza e punes, gje qe me ka shqetesuar shume. Qe te vij vete ne Shqiperi e kam te pamundur mbasi jam ne pritje te marrjes se leje qendrimit. Si duhet te veproj.


Vjetersine ne pune (nese eshte i sakte deklarimi juaj, per te marre nje pension te plote e keni plotesuar, pasi per te perfituar nje pension te plote pleqerie kerkohen 35 vite sigurimi. Per te percaktuar saktesisht daten e plotesimit te kushteve per pension, do te na duhej datelindja e plote (dite/muaj/vit/). Megjithate, ne qofte se ditelindja juaj eshte ne 6-mujorin e pare te vitit, pra 1.01.2008 deri 30.06.2008, mosha per daljen ne pension eshte 63 vjeç, ndersa mbas 1.07.2008 e deri me 31.12.2008 do te dilni ne pension ne moshen 63 e 6 muaj. Per sa i perket mungeses se librezes se punes, nuk perben problem te pazgjidhshem. Duke qene se nuk keni mundesi te vini vete per te aplikuar per perfitimin e pensionit, mund te autorizoni nje person te afert, me prokure te posaçme, per te aplikuar ne emer tuaj. Sigurisht, ne aplikim do te deklarohen rubrikat e punes sipas viteve perkatese, te cilat do te konfirmohen nga ana jone ne arkivat e dokumentacionit te vjetersise ne pune.