Anemite e shkaktuara nga mungesa e hekurit jane forma me e perhapur dhe grate jane kontingjenti me i rrezikuar per shfaqjen e saj. Shenjat e saj klinike dhe si mund te trajtohet i shpjegon mjeku hematolog Vlash Gjeci.

Mund te na thoni doktor, cfare eshte kjo semundje?
Kjo forme anemie eshte shfaqje e crregullimit te ekuilibrit midis marrjes (natyrisht dhe thithjes, transportit e depozitimit) te hekurit ne organizem nga njera ane dhe humbjes dhe mungeses nga ana tjeter. Konsiderojme anemi nga mungesa e hekurit, atehere kur numri i eritrociteve bie nen 3.300.000, HB nen 8.4perqind dhe hematokriti nen 40perqind. Shfaqjet e anemise prej humbjes se hekurit jane me te shpeshta nga hemorragjite ne ulcerat e stomakut dhe duodenit, hemorragjite uterine, nga hemorroidet, nga landa (epistaxi) apo nga plaget, vecanerisht ato te shkaktuar nga arme zjarri. Jo te rralla jane anemite hypokrome ne semundje te brendshme gastro-duodenale, renale, hepatike, reumatizmale apo ne parazitare dhe ne semundje te tjera infektive, si dhe ato nga gjendjet toksike. Gjithashtu, ka anemi hypokrome nga varferia me hekur e produkteve ushqimore dhe nga mosperdorimi i hekurit.

Sa e shpeshte eshte kjo anemi e shkaktuar nga mungesa e hekurit?
Shpeshtesia e anemise nga mungesa e Fe, nuk e ekzagjerojme, nese themi se eshte disa here me e madhe se ulja e gjithe elementeve te tjere si Ca, Na, Ka, Mng etj., ne organizem. Ne nje publikim te para disa vitesh Mbi anemite hypokrame e hematologjise ne Tirane rezulton se anemite e shkaktuara nga mungesat e Fe zene 70perqind te semureve anemik dhe 30 perqind te shtrimeve ne hematologji. Ne nje publikim tjeter, punim i bazuar ne percaktimin e feritines te grate shtatzena rezulton se 60perqind e tyre vuajne nga anemia me mangesi te hekurit.

Çfare shenjash klinike shfaq i semuri?
Per kete, ia vlen te rikujtojme pak disa nga shenjat klinike me te hershme dhe me te shpeshta, me te cilat prezantohet anemia, qe jane dhimbje koke, prerje gjunjesh veshtiresi ne gelltitje te ushqimeve te thata, djegie gjuhe, tharje dhe thyerje thonjsh. Si dhe disa dukuri te shfaqura te keta te semure si p.sh., carje e kendeve te buzeve, sheshim i pipillave te gjuhes, per te cilat shpesh i semuri me anemi trajtohet per myk te gojes, gjithashtu duhet te vleresohet dhe humbja e shkelqimit dhe deformimi i sheshimit te thonjve.

Jo rralle, ajo shfaqet me shenja te pergjithshme si lodhje e pergjithshme dhe shpesh e tejskajshme, rrahje zemre, marrje fryme kur ngjisin shkallet, dhimbje koke e herepashershme. Pra, te gjitha keto percaktojne ate qe quhet semundje e anemise nga hekurit aq e mundimshme dhe e zgjatur ne shumicen e rasteve. (Shenim Ne numrin tjeter do te lexoni se perse jane grate me te rrezikuara nga anemia, kurimi dhe masat parandaluese te semundjes)

Shenjat
Si ta kuptosh se vuan nga anemia e shkaktuar nga mungesa e hekurit

- Dhimbje koke
- Dobesi trupore
- Veshtiresi ne gelltitje te ushqimeve te thata
- Djegie gjuhes
- Tharje dhe thyerje e thonjve

Predispozicioni

- Vajzat ne adoleshence
- Grate ne menopauze
- Grate gjate shtatzenise
- Nenat e reja gjate periudhes se laktacionit
- Personat qe i jane nenshtruar operacioneve nga stomaku
- Personat qe kane humbje gjaku nga majaselli, ulcera memece (melene)