Kanceri i zorre se trashe po kercenon gjithnje e me shume shqiptaret. Njerezit
tashme po ushqehen keq, duke pasur si baze te vakteve te tyre mishin dhe produkte te
pasura me yndyre shtazore, per te cilat mjeket bejne apel te hiqet dore. Ne konferencen
e djeshme organizuar me mjek onkolog u be me dije se keto produkte permenden si faktore kryesore i numrit te larte te personave qe vuajne nga kanceri i
zorres se trashe. Mjekja onkologe ne sherbimin e Onkologjise ne QSUT, Dhurata
Tarifa, shpjegoi disa nga arsyet e semundjes.
***
Risku per kancerin e zorres se trashe zvogelohet tek pacientet, te cilet nuk perdorin
produkte shtazore nuk jane obez dhe bejne jete aktive. Keshtu u shpreh Dhurata
Tarifa duke theksuar se kjo semundje prek me shume burrat. Shkak mund te behet
ushqimi i keq, obesiteti apo jeta sedentare, - eshte shprehur mjekja onkologe e QSUTse,
Dhurata Tarifa.
Ndersa shefi i pavijonit onkologjik, Agim Sallaku, flet per dyfishim te numrit te personave te prekur nga kanceri ne vendin tone dhe se vdekshmeria tyre pritet te kaloje dhe shifrat e vdekshmerise kardiovaskulare. Ndaj, ai u ben apel qytetareve te jene te kujdesshem ne
ushqim, por, nga ana tjeter, ai rekomandon perdorimin e aspirines ne doze 100
miligrame per parandalimin e kesaj semundjeje. Ne vendin tone kemi dyfishim
te rasteve regjistrohen rreth 5500 raste te reja ne vit. Keshillohet nje aspirine ne
mengjes pas ushqimit dhe eshte e rekomandueshme pas moshes 50 vjec, por
eshte vertetuar se edhe perdorimi me heret shmang kancerin, per parandalimin
e saj, - tha Sallaku. Ai shpjegon se rastet me kancer ne vendin tone kapen ne stade
te larta, ndaj dhe vdekshmeria eshte shume e larte. Ne pak raste kjo semundje
eshte e trashegueshme. Per nje numer te madh te te semureve, karakteristike eshte
ushqimi i dobet, perplot me yndyra, mbipesha si dhe aktivitetet e pakta fizike. Me
nje modifikim te vogel te ketyre tre parametrave, lajmerimi i kancerit ne zorre te trashe
do te mund te zvogelohej per 70perqind.

Parandalimi
1. Ushqimi do te duhej te bazohej ne sasi me te madhe te pemeve dhe perimeve, qe permbajne sasi te larte te vitaminave dhe perberesve tjere qe ndikojne negativisht apo ngadalesojne zhvillimin e kancerit ne zorre te trashe. Konsumimi i mishit te kuq do te duhej te zvogelohej ne mase drastike, ngase pershpejton shfaqjen dhe zhvillimin e kesaj semundjeje. Nje hulumtim klinik ku kishin marre pjese rreth 500.000 nga kontinenti i Europes ka treguar se njerezit qe konsumojne shume peme dhe perimeter 40perqind zvogelojne rrezikun per tu prekur nga kanceri ne zorre te trashe.

2. Mbajtja e nje peshe normale jashtezakonisht ka rendesi. Personat qe kane peshe te shtuar apo jane te plote, 50perqind me shume jane te rrezikuar nga kjo semundje. Konsiderohet se perqendrimi i larte i insulines ne gjak dhe shfaqja e infeksioneve kronike, jane ato qe shkaktojne zhvillimin e kancerit.

3. Aktivitetet e rregullta fizike luajne nje rol kyc ne parandalimin e kesaj semundjeje.
Menyra e te qendruarit ulur mund te jete faktor i nje sere semundjesh, e ne mesin e tyre
dhe te kancerit ne zorre te trashe. Nje numer i madh i studimeve ka vertetuar se aktivitetet e rregullta fizike zvogelojne mundesite e shfaqjes se kancerit ne zorre te trashe per
50perqind. Kjo shpjegohet me faktin se aktiviteti fizik zvogelon nivelin e sasise se insulines ne
gjak e me vete kete parandalon shfaqjen e proceseve infektuese.