Publikuar me : 30.06.2011 Ne :
Kulture - 195 Lexime. Origjina : Gazeta Shekulli
Foto e realizuar nga Gjon Mili, 1959
Korçë / Fotografi amerikan Gjon Mili, ka një kënd muzeal në qytetin e origjinës së tij shqiptare, Korçë. Në ambientet e brendshme të Pallatit të Kulturës “Guri Madhi”, ka pak kohë që është hapur Muzeu “Gjon Mili”. Sapo ngjit shkallët, në krahun e djathtë ndodhet një dhomë e vogël ku në të katër faqet ekspozohen 15 foto realizuar nga Mili: portrete artistësh, modele, që menjëherë të përfshijnë në kapjet spektakolare të imazhit. Emrin e ka të madh, muze, por nuk funksionon akoma si i tillë. Drejtori i Qendrës kulturore “Vangjush Mio”, Vladimir Topi thotë se është një kënd modest, një ndjenjë përgjegjësie për mjeshtrin Gjon Mili. Por asnjë shpjegim se nga është nxjerrë ky koleksion fotosh. As në Bashki, iniciatore e muzeut, nuk të japin një përgjigje, ndoshta përgjigja më e rëndësishme për një muze që kriter bazë ka ekspozimin e sendeve autentike.
Gjon Mili u lind më 24 nëntor 1904 në Korçë. Ishte pesë vjeç kur familja e tij emigroi në Rumani, ku kreu shkollën e mesme dhe 19-vjeçar u nis drejt Amerikës. U diplomua në Institutin e Teknologjisë së Masaçusetit inxhinier ndriçimi. Gjatë kësaj kohe u mor me artin fotografik. Përdori për herë të parë “Flashin elektronik” dhe njihet si specialist në fushën e teknikave të reja të fotografimit. Thuhet se ishte Faik Konica, ai i cili e këshilloi Milin, i cili kishte filluar punën në një ndërmarrje për prodhimin e pajisjeve elektrike, që t’i përkushtohej më tepër fotografisë si profesion. Punoi gazetar dhe fotoreporter për revistën “Life” të Nju Jorkut. Përveç Pikasos, Mili ka fotografuar personalitete të tjera të shquara të artit e kulturës botërore si Hiçkok, Matis, De Kiriko. Ai ka lëvruar me sukses portretin, peizazhin, reklamën, foton dokumentare, politike. Mili vdiq më 1984, në moshën 79-vjeçare.
Sa i frekuentuar është bërë ky kënd i pallatit të kulturës?
Muzeu “Gjon Mili” u hap në fund të prillit. Ishte nismë e Bashkisë për ta nderuar një mjeshtër fotograf të shek. XX në qytetin e tij të lindjes ku për hir të së vërtetës njihet pak. Është një kënd modest ku janë ekspozuar 15 fotografi ndër më të mirat që Gjon Mili ka realizuar. Pasurimi dhe pretendimi për një muze të vërtetë i takon të ardhmes. Kjo do t’i shërbejë vizitorëve vendas dhe të huaj, për të cilët ju interesoheni.
Çfarë mund të bëni më shumë?
Ndoshta në të ardhmen do të gjendet një ambjent më i përshtatshëm pasi sikurse e thashë, pretendojmë shtimin e koleksionit fotografik. Kjo është thjesht. Gjithçka mbetet për t’u parë.
Pse pikërisht këto foto, nga janë nxjerrë?
Së pari, ky portet i Gjon Milit, vendosur në hyrje të muzeut të fton drejt serisë së fotografive të cilat përcjellin atë kuptimin bashkëkohor vizual të lëvizjes, që ai i dha artit fotografik. Çdo fotografi siç e shihni, ka një kualitet të lartë imazhi dhe secila prej tyre ka një sekuencë veprimi.
Genta Gurra
