Decentralizimi per serbet ne Kosove i miremban negociatat e Kosoves me Serbine, permes se cilave thellohet decentralizimi. Negociatat dhe decentralizimi ndodhen brenda te njejtit kuader ku riprodhohen ndersjelltas. Prandaj, te dyja keto e mbijetuan shpalljen e pavaresise se Kosoves.
Me 29 prill te vitit 2004, Kuvendi i Republikes se Serbise e kishte pranuar planin e qeverise se Serbise per zgjidhjen politike te situates ne Kosove. Ky plan parashihte regjionalizimin e Kosoves dhe organizimin e autonomise territoriale per serbet.
Policia, mbrojtja civile, gjyqesia, arsimi, shendetesia dhe politika sociale, kultura dhe mediat, privatizimi dhe marredheniet juridike pronesore per patundshmerite, regjistrat publike dhe rregullimi i procesit zgjedhor, perdorimi zyrtar i gjuhes dhe shkrimit, programet zhvillimore dhe buxheti, veteqeverisja lokale dhe udheheqja me pronen publike, te gjitha keto serbet e Kosoves do ti kishin vecmas. Autonomia e ketille do ti perfshinte komunat, pjeset e komunave dhe vendbanimet, ne te cilat serbet para zhvendosjes me 1999 ishin shumice.
Gazeta e perditshme e Beogradit, Danas, me 30 nentor 2005, shkruante qe Ne planin e qeverise se Serbise, pas aprovimit te tij ne Kuvendin e Republikes nga fundi i prillit te vitit te kaluar, UNMIK-u dhe qeveria kosovare jane pergjigjur me kornizen per veteqeverisje lokale, duke u udhehequr me parimin qe reforma e veteqeverisjes lokale e permban deshiren per permiresimin e sigurise dhe kushteve te jeteses per te gjitha bashkesite ne Kosove.
Njemend, ne mbledhjen e mbajtur me 23 korrik 2004, qeveria e Kosoves kishte marre vendim per aprovimin e projekt-kornizes per reformimin e veteqeverisjes lokale ne Kosove. Atebote, kryeministri i Kosoves, Bajram Rexhepi, iu pat pergjigjur pozitivisht kerkeses se perbashket te Jakup Krasniqit, minister i atehershem i sherbimeve publike, dhe Petr Ivantsov, Drejtor ne Zyren e Çeshtjeve Politike te UNMIK-ut, per ta miratuar dokumentin kornize per reformen e veteqeverisjes lokale ne Kosove, dokument ky qe perbehet nga 18 faqe dhe dy shtojca ne tri faqe. Keshtu, qeveria e Kosoves po i pergjigjej pozitivisht kerkeses se Serbise. Decentralizimi, nje projekt qe nisi ne Beograd, u be edhe projekt i institucioneve te Kosoves.
Punen e qeverise se Bajram Rexhepit me ministrin Jakup Krasniqi, e vazhduan mandej qeverite e Ramush Haradinajt, Bajram Kosumit dhe Agim Çekut, me ministrin Lutfi Haziri kurse tash ajo e Hashim Thacit me ministrin Sadri Ferati. Qe te gjithe keta njerez kane pergjegjesi politike dhe historike per kete kontribut te tyre ne legalizimin e ndarjes se brendshme te Kosoves.
Nuk ka zyrtare te larte te Serbise qe nuk ka publikuar nje plan te vetin per ndarjen e brendshme te Kosoves. Mbase vetem pasi te kene pasur ndonje plan te atille politikanet e Serbise arrijne te behen zyrtare te larte te shtetit.
Jo vetem akademiket si Dobrica Qosiq, Aleksandar Despiq dhe Branislav Krstiq, por edhe politikanet qe u bene kryeministra e presidente, si Zoran Gjingjiq, Boris Tadiq, Vojislav Koshtunica, pastaj Mirolub Labus e Nebojsha Çoviq, e deri te ambasadori aktual i Serbise ne France, Dushan Batakoviq, pra secili nga keta, kishin punim te vetin te elaboruar se si do te duhej te ndahej Kosova perbrenda.
Ndryshonin nga pak vetem hartat e tyre dhe emertimet baze, te cilat kishin te njejtin kuptim Gjingjiq fliste per federalizmin e Kosoves, Tadiq per entitetin serb ne Kosove, kurse Batakoviq per kantonizimin e Kosoves.
Ky i fundit, i cili para se te behej ambasador ka qene keshilltar politik i Boris Tadiqit, per gazeten ditore te Beogradit Vecernje Novosti, me 16 maj 2005, pat deklaruar ate qe une me heret [ne vitin 1998] e pata quajtur kantonizim, sot eshte, ne rrethana te ndryshuara dhe me ca modifikime, modeli i decentralizimit.
Ne negociatat e Vjenes se mbajtura ne vitet 2006 dhe 2007, Serbia i pat fituar gjithsej 10+1 komuna me shumice serbe nga 19 sosh sa i pat kerkuar, por edhe mundesine per komuna te tjera shtese ne vendbanimet me me shume se 5.000 banore, ku se paku 75perqind jane serbe.
Nuk eshte e rastesishme qe komuna e Burimit eshte shenjestra e Serbise sa i perket kthimit te serbeve ne Kosove. Ne Burim, me kollaj se askund tjeter, ata do te mund ta shnderronin Osojanin ne komune nepermjet kthimit te serbeve.
Serbia eshte vendi i origjines se projektit te decentralizimit ne Kosove. Ky projekt ska te beje me integrimin e serbeve ne Kosove. Perkundrazi. Decentralizimi per serbet ne Kosove i miremban negociatat e Kosoves me Serbine, permes se cilave thellohet decentralizimi. Negociatat dhe decentralizimi ndodhen brenda te njejtit kuader ku riprodhohen ndersjelltas. Prandaj, te dyja keto e mbijetuan shpalljen e pavaresise se Kosoves.
