Tirane-Elbasan, s’do paguhet asnje cent pa “sqaruar” arabet

Publikuar me : 26.01.2012 Ne : Ekonomi dhe Biznes - 61 Lexime. Origjina : Gazeta Shekulli

Emirjon Senja

Qeveria dërgon për miratim në Kuvend kontratën për marrjen e një huaje 50 milionë dollarë nga Fondi i Abu Dabit, e cila u firmos pak javë më parë nga vetë ministri i Financave Ridvan Bode, gjatë vizitës në Emiratet e Bashkuara Arabe. Marrëveshja parashikon me detaje të gjitha detyrimet e palëve, ku spikat kujdesi që do të tregojë Fondi për mënyrën se si do të shpenzohen paratë nga qeveria shqiptare. Në çdo rast, është Fondi ai që vendos në lidhje me shpenzimin e parave duke përcaktuar edhe kushte specifike për kryerjen e pagesave. Në një ndër pikat e kontratës përshembull, Fondi i rezervon vetës të drejtën që të kthejë mbrapsht çdo shpenzim nga ana e qeverisë shqiptare për të paguar blerjen e materialeve nëse ato nuk janë me çmime “të arsyeshme”. Madje, në çdo rast, ekzekutivi duhet të konsultohet me bankën për procedurat që do të ndjekë për organizimin e tenderëve. “Huamarrësi përdor fondet e huas vetëm për financimin e kostove të arsyeshme të mallrave dhe shërbimeve të kërkuara për realizimin e projektit. Procedurat për prokurimin e këtyre mallrave dhe shërbimeve përcaktohen me marrëveshje ndërmjet Fondit dhe Huamarrësit”, – përcaktohet në kontratën e nënshkruar nga palët, të cilën qeveria e ka dërguar për miratim në Kuvend.

Kontrata e përforcon edhe më tepër këtë kërkesë duke specifikuar se mallrat e blera me financimin e Fondit, do të përdoren vetëm për realizimin e projektit dhe jo të devijohen në projekte të tjera. Krahas kësaj, banka i kërkon qeverisë shqiptare që t’i mundësojë të gjithë kontratat e lidhura midis saj dhe operatorëve të tjerë para dhe pas lidhjes së kësaj marrëveshjeje. Në këtë mënyrë duket se banka do të kontrollojë të gjithë ecurinë e punimeve dhe shpenzimeve në këtë projekt pavarësisht nëse janë ose jo prej fondeve të financuara prej saj. “Huamarrësi i jep Fondit kopje të vërtetuara të të gjitha kontratave të lidhura përpara datës së kësaj marrëveshje. Huamarrësi nuk do të ekzekutojë kontrata të reja në lidhje me projektin, pa pëlqimin paraprak me shkrim të Fondit”, – përcaktohet në pikatë 5 dhe 6 të nenit IV të marrëveshjes.

Kredia është marrë me një interes 4.5 për qind plus 0.5 për qind si tarifë administrimi të huas. Sipas marrëveshjes, shteti shqiptar do të fillojë shlyerjen e huas në vitin 2014 dhe pagesat do të bëhet dy herë në vit për 12 vjet më radhë. Pagesa bëhet çdo muaj mars dhe shtator me këste fikse prej rreth 2.1 milionë dollarë. Shqipëria do të vijojë shlyerjen e borxhit ndaj Fondit të Abu Dabit deri në vitin 2026.

Rruga do të financohet me tre segmente. Segmenti i parë me gjatësi 13 kilometra fillon tek unaza e Tiranës deri në hyrjen e tunelit. Segmenti i dytë është vetë tuneli i Kërrabës, ndërsa segmenti i tretë është gjatësia nga dalja e tunelit deri në hyrje të qytetit të Elbasanit.

 

 

Rruga do të kushtojë 340 milionë dollarë

Ndryshe nga sa ishte parashikuar deri më tani, të dhënat zyrtare tregojnë se projekti i rrugës Tiranë-Elbasan, bashkë me tunelin do të kushtojë 340 milionë dollarë. Vlera është përcaktuar në projektligjin e marrëveshjes që Ministria e Jashtme ka dërguar për miratim në Kuvend. Kjo është një shumë e rreth 67 milionë dollarë më e vogël nga ajo që kishte parashikuar më parë qeveria shqiptare. Kostoja e projektit ishte parashikuar diku tek 407 milionë dollarë. Ajo është reduktuar krahasuar me parashikimin pas tenderit për tunelin e Kërrabës, i cili u fitua nga grekët e “Aktor” me një çmim të leverdisshëm për arkën e shtetit. Ekzekutivi kishte parashikuar një fond prej rreth 150 milionë dollarë për ndërtimin e tij ndërkohë që kompania greke ka marrë përsipër t’a ndërtojë me pak më shumë se gjysma e parave të ofruara, rreth 84 milionë dollarë.

 

Arabët financuan 318 milionë dollarë

Kjo është kredia e katërt që merret nga vendet arabe për ndërtimin e rrugës Tiranë-Elbasan. Qeveria nisi një vit më parë negociata intensive me banka të ndryshme nga këto vende duke siguruar kështu në total rreth 318 milionë dollarë financime për ndërtimin e rrugës. Kredia më e madhe ishte ajo e marrë nga Banka Islamike për Zhvillim, me të cilin u nënshkrua një marrëveshje për marrjen e 222.7 milionë dollarëve hua. Kredia e dytë ishte ajo prej 25 milionë dollarë e marrë nga Fondi Saudit për Zhvillim, ndërsa 20.4 milionë dollarë u morën nga Fondi i OPEK-ut. Kredia në fjalë, ajo nga Fondi Abu Dabit, me vlerë 50 milionë dollarë, është e katërta dhe e fundit.